کشیدن دندان

حفظ دندان‌های طبیعی اولویت اصلی همه ما است، اما گاهی موقعیت‌هایی پیش می‌آید که در آن باید دندان کشیده شود. مثلاً زمانی که دندان به شدت عفونت کرده و با عصب کشی یا درمان ریشه قابل احیا شدن نیست، ما مجبوریم دندان را بکشیم. زیرا در غیر این صورت ممکن است عوارض جبران‌ناپذیری به همراه داشته باشد.

چه زمانی نیاز به کشیدن دندان داریم؟

ما تا زمانی که مجبور نباشیم، اقدام به خارج کردن دندان از جایگاهش نمی‌کنیم، مگر اینکه واقعا هیچ راه و روشی برای حفظ دندان برایمان باقی نمانده باشد. به عنوان مثال اگر هیچ روش درمانی برای مشکلات زیر نداشته باشیم، احتمالاً در نهایت دندان را خارج خواهیم کرد:

  • گسترش پوسیدگی شدید تا زیر لثه یا ریشه دندان
  • شل شدن شدید دندان ناشی از پودنتیت
  • کمبود فضا برای حرکت دندان‌ها در ارتودنسی
  • شکستگی‌های طولی دندان
  • عفونت شدید انتهای ریشه دندان
  • نهفته بودن دندان

دندان را چگونه از حفره دهان خارج می‌کنند؟

به طور کلی ما به دو روش دندان‌ها را می‌کشیم. اینکار یا به روش مرسوم است یا با کمک تکنیک‌های جراحی. در ادامه هر دو روش به طور کامل توضیح داده شده‌اند.

کشیدن دندان به روش معمولی (بدون جراحی)

بیشتر دندان‌ها بدون نیاز به جراحی و به شیوه مرسوم با کمک فورسپس دندانپزشکی از دهان خارج می‌شوند. زمانی که دندان به طور کامل رشد یافته و بیرون از لثه باشد با این روش دندان بیرون کشیده خواهد شد. به زبان ساده‌تر، دندان‌هایی که در حفره دهان قابل مشاهده و در دسترس هستند بدون نیاز به جراحی کشیده می‌شوند.

برای کشیدن دندان آسیب دیده ابتدا بی‌حسی موضعی به ناحیه تزریق می‌شود. سپس برای گرفتن قسمت قابل مشاهده دندان از ابزارهای اِلِوِیتور (elevator) و فورسپس (forceps) استفاده می شود. از الویتور برای شل کردن دندان استفاده می‌شود در حالی که فورسپس دندان را برای کشیدن نگه داشته و آن را خارج می‌‎کند.

دندانپزشک برای خارج کردن دندان، در جهت عقب و جلو به دندان نیرو وارد می‌کند تا زمانی که اتصال رباط پریودنتال به اندازه کافی کاهش یافته و دندان به راحتی از استخوان آلوئولار (بخشی از استخوان فک که دندان در آن قرار دارد) خارج شود. اگرچه این روش کشیدن چندان پیچیده و درد آور نیست، اما در طول فرآیند ممکن است فشار قابل توجهی احساس کنید.

کشیدن دندان با جراحی

برای دندان‌هایی که به طور کامل قابل مشاهده نیستند یا به عبارتی نهفته و نیمه نهفته‌اند، نحوه کشیدن دندان متفاوت است. ما در این کیس‌ها، با دندان‌های آسیب دیده (و عمدتاً آسیب‌زا) مواجه هستیم. که یا به طول کامل زیر لثه پنهان هستند و یا مانند دندان‌های طبیعی دیگر، از لثه بیرون نیامده‌اند.

متاسفانه با روش معمول نمی‌توان چنین دندان‌هایی را خارج کرد و ما مجبوریم که از طریق جراحی اقدام به کشیدن دندان و خارج کردن آن کنیم. در طول فرآیند خارج کردن این دندان‌ها، برشی در بافت لثه زده می‌شود تا امکان دسترسی به دندان ایجاد شود.

جراحی دندان‌های نهفته و نیمه نهفته 

پس از برش بر روی لثه وکنار زدن آن، دندان نهفته و یا نیمه نهفته به خوبی در معرض دید قرار می‌گیرد. این دندان‌ها به سختی خارج می شوند و بیشتر اوقات لازم است تا برای کشیدن آن‌ها برش‌هایی بر رویشان ایجاد شود. پس از برش، دندان را قطعه قطعه کرده، و قطعات را یکی پس از دیگری به آرامی از حفره آلوئولار (استخوان نگهدارنده دندان) خارج می‌کنند. در نهایت محل جراحی به خوبی بسته می‌شود.

آیا کشیدن دندان با درد همراه است؟

از آنجایی که این نوع کشیدن، نسبت به روش معمول یک درمان تهاجمی‌تر است، اغلب تحت بیحسی و سدیشن و یا حتی بیهوشی عمومی انجام می شود. بنابراین شما در طول عمل دردی احساس نخواهید کرد. هرچند که پس از بی اثر شدن بیهوشی یا بی حسی احتمالا به صورت خفیف دردی تجربه می کنید که با مصرف داروهای مسکن التیام خواهد یافت.

چه دندانپزشکی جراحی خارج کردن دندان را انجام می‌دهد؟

این عمل توسط یک جراح دهان و دندان انجام می‌شود. با این حال، برخی از دندانپزشکان عمومی نیز صلاحیت انجام آن را دارند.

آیا من برای کشیدن دندان به جراحی نیاز دارم؟

برای اینکه مشخص شود دندان شما برای خارج شدن به چه روشی نیاز دارد، باید حتما توسط یک دندانپزشک یا متخصص دندانپزشکی ویزیت شوید زیرا در نهایت این دندانپزشک است که نوع درمان را مشخص و اجرا می‌کند.

دندانپزشک برای دیدن وضعیت دندان ابتدا شما را معاینه کرده سپس با کمک اشعه ایکس از فک و موقعیت دندان آسیب دیده شما تصویربرداری می‌کند. در نهایت با در نظر گرفتن موارد زیر درباره کشیدن دندان با جراحی یا بدون جراحی تصمیم نهایی را خواهد گرفت:

  • محل و موقعیت دندان
  • طول و انحنای ریشه دندان
  • ضخامت استخوان اطراف دندان آسیب دیده
  • وضعیت سلامتی بیمار
  • وضعیت ریشه دندان (عصب کشی شده یا نشده)

کشیدن دندان برای درمان ارتودنسی

چنانچه پس از معاینه تخصصی شما توسط ارتودنتیست، مشخص شود نیاز به کشیدن دندان دارید، متخصص نوع و تعداد دندان‌هایی که باید کشیده شوند را مشخص می‌کند. اگر دندان نیش شما نهفته باشد، با جراحی یا به کمک لیزر، اکسپوز (آشکار سازی) شده و بنا به صلاح‌دید متخصص ارتودنسی، درگیر نیروهای ارتودنسی شده یا کشیده می‌شود.

در سایر موقعیت‌هایی که دندان نهفته نیست، بدون نیاز به جراحی یا لیزر، اقدام به کشیدن دندان به روش معمولی و مرسوم خواهد شد.

کشیدن دندان شیری

خارج کردن دندان های شیری معمولا به روش مرسوم صورت می گیرد و هیچ دردی در کودکان احساس نخواهد شد. ابتدا بی حسی تزریق خواهد شد و در یک چشم بر هم زدن دندان خارج می شود.

کشیدن دندان با جراحی و بدون جراحی 

اگر دندان در شرایط نرمال باشد برای کشیدن آن کمتر از ۱۰ دقیقه زمان نیاز دارید. ابتدا از دندان عکس گرفته می‌شود و حدودا ۵ دقیقه بعد از اعمال بیحسی، دندان با چند حرکت ساده خارج می‌شود.

اما مدت زمان جراحی دندان متفاوت است. اگر فقط به کشیدن یک دندان با جراحی نیاز دارید، این فرآیند در ۲۰-۴۰ دقیقه به اتمام می‌رسد. با این حال، اگر نیاز به برداشتن چندین دندان دارید، می‌توانید انتظار داشته باشید که زمان بیشتری را در کلینیک دندانپزشکی بگذرانید.

و به طور کلی هنگام تعیین مدت زمان جراحی دندان، عوامل خاصی باید در نظر گرفته شوند که برخی از این فاکتورها عبارتند از:

  • نوع دندان و موقعیت آن
  • تعداد دندان‌ها جهت خارج کردن
  • زمان لازم برای انجام بیهوشی یا بیحسی
  • نیاز به استفاده از داروهای بی‌حس‌کننده پیشرفته‌تر.
  • آماده‌سازی‌های قبل از عمل

آشنایی با مراقبت های بعد از خارج کردن دندان

فشردن گاز استریل و تعویض آن

پس از کشیدن دندان، دندانپزشک یا جراح دندان گاز استریلی روی محل استخراج قرار می دهد. فشردن این گاز با دندان‌ های مقابل (با فشار ملایم) به کنترل خونریزی کمک می‌کند. بنابراین برای چند ساعت گاز را در دهان خود نگاه دارید.

به طور کلی گاز باید حداقل به مدت ۲۰ تا ۳۰ دقیقه روی حفره باقی بماند و هنگامی که گاز کاملا آغشته به خون شد، بیمار باید آن را جایگزین کند. خونریزی خفیف ممکن است در روزهای اول و دوم پس از کشیدن رخ دهد. پس از تشکیل لخته خون، این حالت فروکش می‌کند.

مصرف مسکن برای درمان درد لثه

پس از اتمام درمان، اثر بحسی کم کم ناپدید می شود و ممکن است مقداری درد تجربه کنید. توصیه می شود از داروهای مسکن مانند ژلوفن برای تسکین درد استفاده کنید. هر زمان درد احساس می کنید ۱ کپسول ژلوفن یا داری مسکن دیگر مصرف کنید.

مصرف آنتی بیوتیک

در اغلب اوقات دندانپزشک به بیماران خود توصیه می کند به جهت پیشگیری از بروز عفونت یا درمان آن، آنتی بیوتیک مصرف کند. معمولا رایج است که آموکسی سیلین را تجویز می کنند که باید هر ۶ ساعت یکبار آن را مصرف کرد. مصرف یک ورق از این دارو پس از خارج کردن دندان کافیست.

کمک به کاهش التهاب

پس از خارج کردن دندان، لثه دچار تورم خفیف می شود. برای به حداقل رساندن این تورم، در بیست و چهار ساعت اول پس از کشیدن دندان، هر بار به مدت پانزده دقیقه، کمپرس یخ را روی صورت خود قرار دهید.

مصرف غذای سالم و مقوی

بعد از کشیدن دندان آب فراوان بنوشید و غذاهای نرم و سالم مصرف کنید. بهتر است در این مدت از مصرف غذاهایی که نیاز به جویدن زیاد دارند خودداری کنید. همچنین مصرف غذاهای خیلی گرم، اسیدی و شیرین را از سر بیرون کنید.

توصیه می شود که با آن طرفی از دهان که دندان در آن کشیده شده غذا نجوید تا کاملا بهبود پیدا کند. در طول فرآیند بهبودی نیز از غذاهای نرم مانند پوره سیب زمینی، سبزیجات نرم، سوپ های مخلوط، ماست، تخم مرغ همزده، موز پوره شده، سس سیب و آووکادو میل کنید.

رعایت بهداشت دهان و دندان

پس از ۱۲ تا ۲۴ ساعت از عمل، می‌توانید به روال بهداشت دهان و دندان خود ادامه دهید و به آرامی دهان خود را با آب نمک گرم بشویید. اما از مسواک زدن و نخ دندان کشیدن در نزدیکی محل استخراج خودداری کنید.

محافظت از محل دندان کشیده شده

انجام اقدامات زیر در ۲۴ تا ۴۸ ساعت اول پس از کشیدن دندان ضروری است:

  • استراحت کافی داشته باشید و از انجام هر گونه فعالیت شدید که ممکن است لخته خون را از بین ببرد خودداری کنید.
  • در چند ساعت اول پس از کشیدن، از شستشوی دهان با دهانشویه و آب خودداری کنید. پس از بیست و چهار ساعت از جراحی نیز از دهانشویه توصیه شده یا آب نمک گرم برای شستشو استفاده کنید.
  • از نوشیدن مایعات با نی خودداری کنید زیر فشار هوا می تواند جابجا شده و به محل استخراج آسیب برساند.
  • آب دهان خود را به بیرون تف نکنید زیرا به حفره فشار وارد می شود. (هر گونه فشار بر روی محل کشیدن دندان ممکن است به تشکیل لخته خون آسیب برساند یا آن را مختل کند.)
  • سعی کنید سر خود را بالا نگه دارید
  • از فین کردن و یا عطسه کردن از بینی جلوگیری کنید.
  • از استعمال سیگار کشیدن خودداری کنید.

سوال خود را مطرح کنید :


پاسخی بگذارید